Brandwonden
Bij een brandwond is snel handelen belangrijk. Direct en lang genoeg koelen haalt de warmte uit de huid en beperkt verdere schade. Deze uitleg volgt de werkwijze van EHBO Focus en de Verbandrichtlijnen van Het Oranje Kruis.
De 20-20-20-regel
- 20 minuten koelen
- met water van ongeveer 20 °C (lauw, zacht stromend kraanwater)
- met de straal ongeveer 20 cm boven de wond
Begin zo snel mogelijk met koelen. Koel ook als er al wat tijd verstreken is.
Wat doet u bij een brandwond?
- Zorg voor veiligheid. Stop de oorzaak van de verbranding. Brandt de kleding? Laat het slachtoffer niet rennen; doof de vlammen, bijvoorbeeld met een branddeken of door het slachtoffer over de grond te laten rollen.
- Koel direct volgens de 20-20-20-regel.
- Verwijder tijdens het koelen sieraden, horloges en kleding rond de brandwond, voordat de huid opzwelt. Kleding die aan de huid vastzit, laat u zitten.
- Dek de wond na het koelen losjes af met schoon, niet-pluizend verband, bijvoorbeeld een brandwondenkompres of schoon plastic folie. Gebruik geen zalf, crème, boter of poeder en prik blaren niet door.
- Let op onderkoeling bij lang koelen, vooral bij kinderen, ouderen en grote brandwonden. Houd de rest van het lichaam warm.
Wanneer naar een arts of 112?
Bel 112 bij grote brandwonden, benauwdheid, rook of hete damp ingeademd, of als het slachtoffer suf of slecht aanspreekbaar wordt.
Naar de huisarts of de spoedeisende hulp bij:
- Een brandwond groter dan een 2-euromunt
- Brandwonden in gezicht, hals, handen, voeten, gewrichten of geslachtsdelen
- Diepe brandwonden: witte, grauwe of zwarte huid, of een plek die weinig pijn doet
- Brandwonden door chemische stoffen of elektriciteit
- Brandwonden bij jonge kinderen of ouderen
- Twijfel over de ernst
Chemische stoffen en elektriciteit
Chemische stof: bescherm uzelf, bijvoorbeeld met handschoenen. Verwijder verontreinigde kleding en spoel de huid langdurig met veel lauw water. Kijk op het etiket of het veiligheidsinformatieblad van de stof.
Elektriciteit: raak het slachtoffer pas aan als de stroom is uitgeschakeld. Een brandwond door stroom kan klein lijken terwijl er van binnen meer schade is. Laat het slachtoffer altijd door een arts nakijken.
Wat is belangrijk op de werkvloer?
Brandwonden ontstaan bijvoorbeeld door hete vloeistoffen, stoom, hete oppervlakken, machines, vuur of chemische stoffen. Zorg dat medewerkers weten waar gekoeld kan worden en welke eerste hulpmiddelen beschikbaar zijn.
Een goede BHV-koffer en duidelijke instructie op locatie helpen om sneller en rustiger te handelen wanneer er iets gebeurt.
Praktische tip voor bedrijven
Werkt u in een omgeving met hitte, stoom, frituur, ovens, machines of chemische middelen? Dan is het slim om uw EHBO-materialen en werkplekrisico’s regelmatig te laten controleren, zodat alles aansluit op de praktijk.
Levensgevaar? Bel direct 112. Deze uitleg is algemene informatie en vervangt geen EHBO-opleiding. Oefen het in een cursus, bijvoorbeeld in de EHBO Focus Academy.